Duurzaam, goedkoop op de lange termijn en je kunt er uren mee vooruit. Maar dan ligt dat siliconen bekertje voor je en denk je: hoe moet dit in vredesnaam? Goed nieuws: bijna iedereen heeft een paar cycli nodig om eraan te wennen. Dat is normaal, en het wordt echt makkelijker.
Hier lees je alles wat je als beginner moet weten: maat, vouwen, inbrengen, eruit halen en schoonmaken. Twijfel je nog of een cup wel bij je past? Lees dan ook ons overzicht tampon, cup of maandverband.
Welke maat menstruatiecup kies je?
De meeste merken hebben een kleine en een grote maat. Fabrikanten baseren hun advies meestal op je leeftijd, of je vaginaal bevallen bent en hoe hevig je menstruatie is. Dat is een grove richtlijn, geen wet.
Belangrijker is hoe hoog je baarmoedermond zit. Voel tijdens je menstruatie met een schone vinger hoe ver je kunt reiken voordat je iets stevigs voelt, zoals het puntje van je neus. Zit die al bij je eerste kootje, dan past een kortere cup beter. Een zachte cup voelt comfortabeler, een stevigere ontvouwt makkelijker.
Vouwtechnieken die beginners helpen
Hoe kleiner de punt waarmee de cup naar binnen gaat, hoe makkelijker het inbrengen. Drie vouwen die veel gebruikt worden:
- C-vouw: druk de cup plat en vouw hem dubbel tot een C. Simpel, maar de punt is vrij breed.
- Punch-down-vouw: duw één kant van de rand naar binnen tot op de bodem en knijp samen. De punt wordt smaller, fijn voor beginners.
- 7-vouw: druk de cup plat en vouw één hoek schuin naar beneden, zodat je een 7 ziet.
Inbrengen: stap voor stap
- Was je handen goed met water en zeep.
- Maak de cup eventueel nat met water. Dat maakt hem gladder.
- Zoek een ontspannen houding: op de wc, gehurkt of met één been op de rand van het bad.
- Vouw de cup en breng hem schuin naar achteren in, richting je stuitje, dus niet recht omhoog.
- Laat de cup los. Hij ontvouwt zich en zuigt zich vast.
- Draai hem een kwartslag of voel met een vinger langs de rand of hij helemaal open is.
Een cup zit lager dan een tampon. Prikt het steeltje, dan kun je het stukje voor stukje inkorten.
Verwijderen: eerst het vacuüm breken
Dit is het punt waar de meeste beginners van schrikken. De cup zit vast door een licht vacuüm, en zomaar aan het steeltje trekken doet pijn. Zo doe je het wel:
- Was je handen en ga ontspannen zitten of hurken.
- Pers zachtjes, alsof je naar de wc moet. De cup zakt dan wat lager.
- Pak het steeltje vast en schuif omhoog naar de onderkant van de cup.
- Knijp in de bodem of druk met een vinger tegen de rand. Je voelt of hoort het vacuüm loslaten.
- Haal de cup er rustig uit, een beetje wiebelend van links naar rechts, en houd hem rechtop zodat er niets uitloopt.
Lukt het niet meteen, geen paniek: een cup kan niet in je lichaam kwijtraken. Ontspan en probeer het opnieuw.
Lekt je cup? Zo los je het op
Lekken komt bij beginners vaak voor en heeft bijna altijd een simpele oorzaak:
- De cup is niet helemaal ontvouwd. Draai hem na het inbrengen rond of druk zachtjes tegen de rand.
- De cup zit te hoog of naast je baarmoedermond. Breng hem iets lager en meer naar achteren in.
- De cup is vol. Leeg hem vaker op zware dagen.
- De maat past niet. Blijft lekken aanhouden na een paar cycli, dan kan een andere maat of stevigheid de oplossing zijn.
Draag de eerste cycli voor de zekerheid een inlegkruisje of menstruatieondergoed erbij. Dan kun je rustig oefenen.
Hoe lang mag een menstruatiecup erin?
Volg altijd de bijsluiter van jouw cup. Veel fabrikanten noemen een maximum van ongeveer 12 uur, en op zware dagen moet je hem vaak eerder legen. Ook bij een cup is toxischeshocksyndroom (TSS) zeldzaam, maar niet onmogelijk. Lees meer over die klachten in ons artikel over hoe lang een tampon erin mag.
Schoonmaken en uitkoken
Spoel de cup bij het legen eerst met koud water, zodat bloed zich niet vastzet, en daarna met lauw water. Gebruik eventueel een milde, ongeparfumeerde zeep die geschikt is voor siliconen. Op een openbaar toilet kun je hem met wc-papier afvegen en later goed afspoelen.
Aan het eind van je menstruatie kook je de cup uit in een pan water. Hoe lang, staat in de bijsluiter; vaak een paar minuten. Bewaar hem daarna in een luchtig katoenen zakje, niet in een afgesloten doosje. Neem je hem mee op pad, lees dan onze tips voor de menstruatiecup op reis.
Spiraal en menstruatiecup: overleg met je huisarts
Heb je een spiraal, dan kun je vaak gewoon een cup gebruiken. Wel is er onderzoek dat wijst op een mogelijk iets grotere kans dat een spiraal verschuift of eruit komt, vooral als je bij het verwijderen per ongeluk aan de draadjes trekt of het vacuüm niet breekt. Het bewijs is nog beperkt. Overleg daarom met je huisarts, zeker als je spiraal net geplaatst is. Sommige artsen adviseren om de eerste maanden na plaatsing nog even geen cup te gebruiken.
Wanneer naar de huisarts?
Ga naar de huisarts als je de cup er zelf niet uit krijgt, als je pijn houdt tijdens het dragen of als je afscheiding gaat ruiken of jeuken. Bij koorts, overgeven, diarree, een rode huiduitslag of je duizelig en flauw voelen tijdens het gebruik: haal de cup eruit en bel meteen je huisarts of de huisartsenpost. Bij ernstige klachten bel je 112.
Veelgestelde vragen
Kan een menstruatiecup ook voor maagden?
Ja, een cup kan ook als je nog geen seks hebt gehad. Kies dan vaak de kleinste maat en neem rustig de tijd om te oefenen.
Kan ik plassen met een cup in?
Ja. De cup zit in je vagina en je plast via je plasbuis. Let bij het afvegen wel op dat je niet aan het steeltje trekt.
Kan ik met een menstruatiecup slapen en sporten?
Ja, dat kan prima, zolang je binnen de draagtijd van de bijsluiter blijft. Veel vrouwen vinden een cup juist handig bij sporten en zwemmen. Meer daarover lees je in onze ongesteld-gids.
Dit artikel bevat algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Krijg je de cup er niet uit of krijg je koorts, huiduitslag of voel je je plotseling erg ziek tijdens het gebruik, neem dan direct contact op met je huisarts. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.
