In het kort
Gezonde ontlasting is licht- tot donkerbruin. Groen, geel of rood komt vaak door eten, maar kan ook op een probleem wijzen. Lichte (grijs-witte) poep, zwarte plakkerige poep die niet door ijzerpillen of drop komt en bloed bij je ontlasting zijn altijd een reden om je huisarts te bellen.
- NormaalLicht- tot donkerbruin
- Vaak onschuldigGroen of rood door eten, zwart door ijzer of drop
- Direct bellenPlakkerige zwarte poep, veel bloed
- Gecontroleerd26 oktober 2026
Even achteromkijken voordat je doortrekt is geen gekke gewoonte. De kleur van je ontlasting zegt iets over je spijsvertering. Meestal heeft een afwijkende kleur een onschuldige oorzaak, zoals spinazie of rode bieten. Soms is het een teken van bloedverlies of een probleem met je lever of galwegen. Hieronder lees je per kleur wat het kan betekenen en wanneer je actie onderneemt.
Waarom is poep bruin?
De bruine kleur komt van gal. Die wordt in je lever gemaakt en via de galwegen aan je darmen afgegeven. Alles van lichtbruin tot donkerbruin is normaal en wijst erop dat je spijsvertering goed werkt, schrijft het MDL Fonds. Sommige mensen hebben altijd vrij donkere ontlasting, ook dat kan normaal zijn.
Kleur ontlasting: betekenis per kleur
| Kleur | Mogelijke oorzaken | Wat doe je? |
|---|---|---|
| Bruin | Normaal | Niets |
| Groen | Groene groente, infectie, laxeermiddelen | Geen verklaring en het blijft? Huisarts |
| Geel | Infectie, lever of galwegen, coeliakie | Geen verklaring en het blijft? Huisarts |
| Licht, grijs of wit | Probleem met lever of galwegen | Afspraak bij de huisarts |
| Zwart | IJzerpillen, drop, bosbessen, of bloed uit maag of slokdarm | Plakkerig en zwart zonder verklaring? Direct bellen |
| Rood | Bieten, rode kool, of bloed | Niet door eten? Huisarts |
Groene ontlasting
Groene poep komt vaak door groene bladgroente zoals spinazie of boerenkool. Volgens het MDL Fonds kunnen ook infecties, aandoeningen van lever en galwegen, coeliakie, alcohol en laxeermiddelen een groene of gele kleur geven. Bij baby’s die borstvoeding krijgen is groene of gele ontlasting normaal. Heb je geen duidelijke verklaring en houdt het aan, bespreek het dan met je huisarts.
Gele ontlasting
Voor geel gelden dezelfde mogelijke oorzaken als voor groen: een infectie, een probleem met lever of galwegen, coeliakie, alcohol of laxeermiddelen. Blijft het zonder duidelijke reden, laat het dan uitzoeken.
Lichte, grijze of witte ontlasting
Komt er geen of te weinig gal in je darmen, dan mist je poep zijn bruine kleur. Hij wordt dan licht, beige, grijs-wit of stopverfkleurig. Dat kan wijzen op een probleem in de galwegen, bijvoorbeeld een galsteen die de gal tegenhoudt. Thuisarts beschrijft dat je huid en oogwit dan geel kunnen worden en je plas donker. Ook een leverontsteking zoals hepatitis A kan lichtgekleurde, grijs-witte ontlasting geven. Lichte of kleurloze poep is altijd een reden voor een afspraak bij de huisarts. Meer over de bijbehorende plaskleur lees je in ons artikel over donkere urine.
Zwarte ontlasting
Zwarte poep schrikt af, maar heeft vaak een onschuldige oorzaak. Volgens Apotheek.nl kan je ontlasting zwart worden door ijzertabletten zoals ferrofumaraat, en dat is onschuldig. MedlinePlus noemt daarnaast zwarte drop, bosbessen, bloedworst, actieve kool en middelen met bismut als oorzaken van donkere of zwarte ontlasting.
Zwarte ontlasting kan ook komen door bloed hoger in je spijsverteringskanaal, zoals in je slokdarm, maag of het begin van de dunne darm. Dat bloed wordt onderweg verteerd en kleurt daardoor zwart. Een maagzweer is de meest voorkomende oorzaak van zo’n bloeding. Wie bloedverdunners gebruikt, heeft meer kans op een bloeding in maag of darm.
Hoe zie je het verschil? Bloed geeft een papperige, plakkerige, pikzwarte en erg stinkende ontlasting, beschrijft het MDL Fonds. Ben je onlangs met ijzertabletten begonnen of heb je veel drop gegeten, dan ligt dat voor de hand. Twijfel je, of is je poep plakkerig en zwart zonder dat je weet waarom? Bel dan direct de huisarts of de huisartsen-spoedpost. Thuisarts noemt plakkerige zwarte poep (niet donkerbruin) een reden om meteen te bellen.
Rode ontlasting of bloed
Rode bieten en rode kool kunnen je ontlasting rood kleuren. Dat is normaal. Rood kan ook van bloed komen. Rood of vers bloed wijst volgens MedlinePlus meestal op een bloeding laag in het spijsverteringskanaal: de dikke darm, endeldarm of anus. Volgens Thuisarts zijn aambeien of scheurtjes in de anus de meest voorkomende oorzaak; minder vaak gaat het om een darmontsteking, een soa of kanker. Daarom wil je huisarts het altijd weten als je bloed bij je ontlasting ziet en niet weet waardoor.
Wanneer naar de huisarts?
Bel direct de huisarts of de huisartsen-spoedpost als:
- je plakkerige, zwarte poep hebt die niet door ijzertabletten, drop of ander eten komt
- je bloed overgeeft
- je in korte tijd veel bloed verliest uit je anus, bijvoorbeeld een beker vol of meer
- je bloed verliest en duizelig, klam, zweterig of suf bent
- je bloed verliest en bloedverdunners gebruikt
Deze signalen komen van Thuisarts, over bloed uit je anus en buikpijn. Bij levensgevaar bel je 112.
Bel op een werkdag of maak een afspraak als:
- je bloed bij je ontlasting ziet en niet weet waardoor
- je ontlasting licht, grijs-wit of kleurloos is
- je ook een geel oogwit, een gele huid of donkere plas hebt
- de kleur zonder duidelijke reden steeds verandert of blijft afwijken
- je ontlastingspatroon verandert, bijvoorbeeld steeds dunner of harder, of veel vaker of minder vaak
- je langer dan twee weken klachten van je ontlasting hebt, of als die steeds terugkomen
Die laatste punten komen van het MDL Fonds en Thuisarts. Heb je ook pijn in je buik of zij, kijk dan in ons artikel over pijn in je linker- of rechterzij.
Een afwijkende kleur na een bord spinazie, een bak bietjes of een zak drop hoeft je niet ongerust te maken. Blijft de kleur afwijken, of komen er klachten bij zoals buikpijn, vermoeidheid of geel zien, dan is het verstandig om je huisarts te bellen. Noteer wat je hebt gegeten en welke medicijnen of supplementen je gebruikt: dat helpt bij het uitzoeken.
