Gezondheid

Pijn in je linker- of rechterzij: oorzaken en wat te doen

In het kort

Pijn in je zij komt vaak van je nieren, darmen, spieren of (rechts) je galblaas. Rechts denk je eerder aan galstenen of de blindedarm, links eerder aan diverticulitis. Heftige pijn die erger wordt, pijn met koorts, overgeven of zwarte poep: bel direct de huisarts of de huisartsen-spoedpost.

  • Links én rechtsNiersteen, nierbekkenontsteking, spieren, gordelroos
  • Vooral rechtsGalstenen, blindedarmontsteking, lever
  • Vooral linksDiverticulitis, soms de milt
  • Gecontroleerd26 oktober 2026

Een zeurende pijn in je flank, een felle steek onder je ribben of krampen die maar niet weggaan: pijn in je zij kan van alles betekenen. Vaak is het onschuldig, soms is snel een arts nodig. In dit overzicht lees je welke oorzaken bij links en rechts horen, wat je zelf kunt doen en wanneer je niet moet afwachten. Een diagnose stellen kan alleen je huisarts.

Waar zit de pijn precies?

Met “de zij” bedoelen mensen verschillende plekken: de flank (zijkant van je romp tussen ribben en heup), de bovenbuik net onder je ribben of de onderbuik links of rechts. Dat onderscheid helpt je huisarts. Let daarom ook op hoe de pijn voelt (krampend, stekend, zeurend), hoe lang hij duurt, of hij uitstraalt en welke klachten erbij komen, zoals koorts, misselijkheid of plasklachten.

Plek Mogelijke oorzaken
Rechtsboven, onder de ribben Galstenen, ontstoken of vervette lever, nier
Rechtsonder Blindedarmontsteking, darmen, bij zwangerschap een zwangerschap buiten de baarmoeder
Linksboven, onder de ribben Milt (zelden), nier, spieren of ribben
Linksonder Diverticulitis, darmen, bij zwangerschap een zwangerschap buiten de baarmoeder
Flank of rug, links of rechts Niersteen, nierbekkenontsteking, spieren of ribben, gordelroos

Niersteen

Een niersteentje dat vastzit tussen nier en blaas geeft heel erge pijn. Volgens Thuisarts komt de pijn plotseling en in golven, en kun je tijdens zo’n golf niet stilzitten. De pijn kan van je zij naar je onderbuik zakken als de steen richting de blaas beweegt. Je kunt misselijk zijn of overgeven, en je plas kan roze kleuren door een beetje bloed.

Nierbekkenontsteking

Bij een nierbekkenontsteking word je meestal plotseling ziek. Thuisarts noemt koorts van 38 graden of hoger, koude rillingen en pijn in je rug of zij, aan één of beide kanten. Vaak heb je ook blaasontstekingsklachten, zoals een branderig gevoel bij het plassen. Denk je hieraan, bel dan dezelfde dag de huisarts.

Spieren, ribben en gordelroos

Pijn die verandert als je beweegt of op een bepaalde plek drukt, kan van spieren of ribben komen. Een branderige of tintelende pijn aan één kant van je romp kan ook gordelroos zijn. Bij gordelroos komen de vlekjes en blaasjes vaak pas een paar dagen na de pijn, meestal aan één kant van het lichaam, bijvoorbeeld op de borstkas.

Pijn in je rechterzij

Galstenen

Een galsteenaanval geeft heftige krampen rechts in de bovenbuik. Thuisarts beschrijft dat je door de pijn niet stil kunt zitten en gaat rollen, draaien of heen en weer lopen. Een aanval kan een paar minuten duren en terugkomen, maar ook langer aanhouden. Misselijkheid en braken komen vaak voor. Houdt een steen de gal tegen, dan kunnen je huid en oogwit geel worden, wordt je plas donker en je poep heel licht.

Blindedarmontsteking

Een blindedarmontsteking geeft pijn rechtsonder in je buik die steeds erger wordt. Je hebt dan behandeling nodig, dus bel snel de huisarts.

De lever

De lever ligt rechtsboven in je buik. Een vervette of ontstoken lever geeft vaak helemaal geen klachten, maar soms wel pijn rechtsboven in de buik, samen met moeheid, misselijkheid, jeuk of een geel oogwit. Meer daarover lees je in ons artikel over leverpijn.

Pijn in je linkerzij

Diverticulitis

Divertikels zijn uitstulpingen in de wand van de dikke darm. Raken ze ontstoken, dan heet dat diverticulitis. Volgens Thuisarts zit de buikpijn dan meestal linksonder. Je kunt je ziek voelen, misselijk zijn, koorts hebben of dunne of juist harde poep hebben.

De milt

De milt ligt linksboven in je buik, beschermd door de onderste ribben. Het is een sterk doorbloed en kwetsbaar orgaan, schrijft Medisch Spectrum Twente. Klachten van de milt zelf zijn geen veelvoorkomende oorzaak van pijn in de zij. Bij de ziekte van Pfeiffer kunnen lever en milt wel opgezet zijn; een sportarts adviseert dan om training te vermijden zolang de leverfuncties verstoord zijn. Heb je pijn linksboven na een val of klap tegen je ribben, en word je duizelig, bleek of klam? Bel dan direct.

Ben je zwanger, of zou je het kunnen zijn, en heb je pijn aan één kant van je onderbuik? Neem dat altijd serieus. Bij een zwangerschap buiten de baarmoeder noemt het Jeroen Bosch Ziekenhuis onder meer pijn links- of rechtsonder in de buik die erger wordt, pijn bij de schouderbladen, een snelle hartslag en duizeligheid als reden om direct te bellen.

Steek in de zij bij sporten

Een stekende pijn onder je ribben tijdens hardlopen of zwemmen is heel gewoon en onschuldig. Waar die steek precies vandaan komt, is niet helemaal duidelijk. Vaak wordt een kramp in het middenrif genoemd; een inspanningsfysioloog van de KU Leuven legt uit dat het meestal niets met de milt te maken heeft. Dezelfde experts geven als tips: bouw je conditie geleidelijk op, begin in een rustig tempo en eet niet vlak voor het sporten, maar ruim op tijd en licht. Gaat de pijn niet over als je stopt, of heb je er andere klachten bij, laat het dan nakijken.

Wat kun je zelf doen?

  • Kijk naar het patroon. Noteer waar de pijn zit, hoe lang hij duurt, of hij in golven komt en wat hem erger of beter maakt. Dat helpt je huisarts.
  • Drink voldoende. Bij een niersteen adviseert Thuisarts 1,5 tot 2 liter per dag, en om pijnstillers op vaste tijden te nemen.
  • Pijnstilling. Bij een galsteen- of niersteenaanval kan een NSAID zoals ibuprofen of naproxen helpen. Ben je ouder dan 60, of heb je maag-, hart-, vaat- of nierproblemen? Overleg dan eerst met je huisarts of apotheker.
  • Let op je eten. Bij gewone buikpijn noemt Thuisarts minder vet eten en minder gasvormend eten, zoals kool, bonen en uien, en bij verstopping genoeg vezels en dagelijks bewegen.

Wanneer naar de huisarts?

Bel direct de huisarts of de huisartsen-spoedpost als je pijn in je buik of zij hebt met een van deze klachten (bron: Thuisarts):

  • heftige pijn of pijn die steeds erger wordt
  • bloed overgeven, bloed uit je anus of plakkerige zwarte poep
  • steeds overgeven, of niet kunnen plassen terwijl je wel moet
  • zweten, een bleek gezicht, een flauwvalgevoel, sufheid of verwardheid
  • snel ademen of steeds zieker worden
  • je bent zwanger

Bel dezelfde dag bij buikpijn met koorts van 38 graden of hoger, bij pijn rechtsonder in je buik, en bij koorts, rillingen en pijn in je zij of rug (mogelijk een nierbekkenontsteking). Bij een niersteen bel je ook direct als pijnstillers niet genoeg helpen of als je koorts krijgt. Bij een galsteenaanval bel je direct als je niet stil kunt zitten van de pijn, als de pijn niet minder wordt of als je erbij overgeeft of koorts hebt.

Bel op een werkdag als de pijn niet weggaat, langzaam erger wordt of als je je zorgen maakt, en ook als je ontlasting verandert of je afvalt zonder dat je weet waarom. Is er levensgevaar, of denk je dat? Bel dan 112, zo adviseert Thuisarts.

Twijfel je of je pijn in de zij serieus is? Bel liever een keer te vaak dan te weinig. Vertel de assistente waar de pijn zit, sinds wanneer, of je koorts hebt en of je zwanger bent of kunt zijn. Dan kan zij goed inschatten hoe snel je gezien moet worden.

V
Geschreven doorRedactie Vrouwpedia
De redactie van Vrouwpedia schrijft praktische artikelen over gezondheid, haar en beauty, liefde en slimme keuzes. Alle artikelen worden voor publicatie gecontroleerd door de hoofdredactie.

Vrouwpedia is een uitgave van Mindbogglingmedia B.V., Dokter van Deenweg 162, 8025 BM Zwolle. KvK 85952516.
Over de redactie · Redactioneel beleid · Colofon