Je hebt lekker gezwommen, misschien nog even in je natte badpak in de zon gezeten, en de volgende dag is het raak: branderig plassen en elke tien minuten naar de wc voor drie druppels. Veel vrouwen denken dan meteen: ik ben te koud geworden.
Dat idee zit diep, je moeder zei het waarschijnlijk ook al: niet op een koude stoep zitten! Maar klopt het eigenlijk? In dit artikel lees je hoe een blaasontsteking na zwemmen echt ontstaat, wat je zelf kunt doen en wanneer je niet moet afwachten.
Wat is een blaasontsteking?
Bij een blaasontsteking is de binnenkant van je blaas ontstoken. Volgens Thuisarts.nl komt dat meestal door bacteriën, vaak darmbacteriën, die via de plasbuis in de blaas komen.
Vrouwen krijgen het veel vaker dan mannen. Dat komt doordat de plasbuis bij vrouwen korter is en de opening dicht bij de anus ligt. Bacteriën hebben dus een kort tochtje naar binnen.
De afkoelingsmythe: komt het door kou?
Het hardnekkige idee dat je van kou of koude, natte billen een blaasontsteking krijgt, wordt door Thuisarts.nl niet genoemd als oorzaak. De oorzaak is een bacterie, niet de temperatuur. Kou alleen maakt van een gezonde blaas geen ontstoken blaas.
Waarom krijgen dan toch zoveel vrouwen klachten na het zwemmen of op vakantie? Dat kan verschillende redenen hebben, die wel logisch klinken maar niet allemaal wetenschappelijk hard zijn:
- Te weinig drinken. Een dag in de zon of aan het water betekent vaak zweten en vergeten te drinken. Daardoor plas je minder vaak en worden bacteriën minder snel weggespoeld.
- Plas ophouden. Wie geen zin heeft om in een nat badpak naar de wc te lopen, houdt het vaak langer op.
- Vakantie en seks. Seks is een bekende risicofactor, zeker in combinatie met een condoom of zaaddodend glijmiddel.
Zwembadwater zelf is gechloreerd en dus geen bron van de darmbacteriën die meestal de boosdoener zijn.
Het natte badpak
Ook over het natte badpak bestaat veel discussie. Er is geen goed bewijs dat een nat badpak een blaasontsteking veroorzaakt. Toch is het een prima gewoonte om na het zwemmen een droog broekje aan te trekken. Je zit comfortabeler, en je loopt makkelijker even naar de wc.
Ben je toevallig ongesteld en twijfel je over je bescherming in het water? Lees dan hoe zwemmen met een tampon werkt, of waarom zwemmen met een inlegkruisje niet werkt.
Zo verklein je de kans op een blaasontsteking
Thuisarts.nl geeft deze tips voor vrouwen die vaak een blaasontsteking krijgen:
- Drink genoeg, tot ongeveer 3 liter per dag. Heb je hartfalen, overleg dan eerst met je arts. Neem een fles water mee naar het zwembad of strand.
- Plas zodra je aandrang voelt. Ook als dat betekent dat je in je natte badpak naar de wc moet.
- Plas na het vrijen.
- Gebruik geen zaaddodend glijmiddel.
- Leeg je blaas helemaal. Ga rechtop zitten met je voeten op de grond, neem de tijd en pers niet.
Cranberry en D-mannose helpen mogelijk, maar dat is niet bewezen en de juiste hoeveelheid is onbekend. Wil je het proberen, bespreek het dan met je huisarts. Zwanger? Dan wordt het afgeraden, omdat de veiligheid niet goed is onderzocht. Probiotica helpen waarschijnlijk niet.
Welke klachten horen bij een blaasontsteking?
- pijn of een branderig gevoel bij het plassen;
- vaak plassen, telkens maar een klein beetje;
- plotseling hevige aandrang, soms pijnlijk;
- je plas niet goed kunnen ophouden;
- roze of rode plas door bloed;
- soms pijn in je onderbuik of onderrug.
Een gewone blaasontsteking geeft meestal geen koorts. Heb je dat wel, dan kan de ontsteking naar je nieren zijn gegaan.
Wat kun je zelf doen?
Bij lichte klachten mag je volgens Thuisarts.nl afwachten. Ongeveer de helft van de vrouwen knapt binnen een week vanzelf op.
- Drink veel water, tot ongeveer 3 liter per dag. Dat helpt de klachten sneller over te laten gaan.
- Neem zo nodig een paar dagen een pijnstiller zoals paracetamol. Hoeveel je mag nemen, staat in de bijsluiter.
- Neem rust als je je niet lekker voelt.
Wanneer naar de huisarts?
Bel dezelfde dag je huisarts of de huisartsenpost als:
- je koorts hebt (38 graden of hoger) of koude rillingen;
- je pijn in je zij of flank hebt;
- je je ziek voelt;
- je zwanger bent;
- je eerder een nierbekkenontsteking hebt gehad;
- je een blaas- of nierziekte hebt;
- je afweer minder goed is door een ziekte (zoals diabetes) of medicijnen.
Bel op een werkdag als:
- de klachten erg vervelend zijn of langer dan een week duren;
- je 3 keer of vaker per jaar een blaasontsteking krijgt;
- je denkt dat het een soa kan zijn;
- je bloed in je plas ziet en je ongerust bent.
De huisarts vraagt je meestal om plas in te leveren. Vang die liefst op na minstens 4 uur niet plassen, bijvoorbeeld ’s ochtends, in een schoon potje van de praktijk, apotheek of drogist. Breng het binnen 2 uur naar de praktijk, of bewaar het in de koelkast en lever het binnen 24 uur in.
Meer over ongesteld zijn, sporten en zwemmen vind je in de ongesteld-gids.
Veelgestelde vragen
Kun je een blaasontsteking krijgen van koud water?
Een blaasontsteking komt door bacteriën, niet door kou. Kou wordt door Thuisarts.nl niet als oorzaak genoemd. Wel drink je bij een dag aan het water vaak te weinig, en dat kan meespelen.
Kun je een blaasontsteking oplopen in het zwembad?
Daar is geen bewijs voor. De bacteriën die een blaasontsteking veroorzaken, zijn meestal je eigen darmbacteriën. Zwembadwater is bovendien gechloreerd.
Mag ik zwemmen met een blaasontsteking?
Als je je goed voelt, is er geen reden om het niet te doen. Neem wel water mee, plas zodra je moet en trek daarna een droog broekje aan. Heb je koorts of voel je je ziek, blijf dan thuis en bel de huisarts.
Gaat een blaasontsteking vanzelf over?
Bij gezonde vrouwen met lichte klachten vaak wel: ongeveer de helft knapt binnen een week op. Ben je zwanger, heb je koorts of flankpijn, wacht dan niet af.
Helpt cranberrysap?
Mogelijk, maar het is niet bewezen. Wil je het gebruiken om blaasontstekingen te voorkomen, bespreek dat dan met je huisarts. Tijdens de zwangerschap wordt het afgeraden.
Dit artikel bevat algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Heb je koorts, pijn in je flank, voel je je ziek of ben je zwanger, bel dan dezelfde dag je huisarts of de huisartsenpost. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.
