7 schoonheden: dit zijn ze

Gepubliceerd op oktober 23, 2020

Misschien heb je het ooit gehoord van een oma, een tante of op het schoolplein: “Jij hebt er twee van de zeven schoonheden!” Veel mensen kennen het gezegde, maar weinigen kunnen alle zeven opnoemen. Hier lees je welke kenmerken erbij horen, wat er wel en niet bekend is over de herkomst, en waarom je het lijstje vooral met een knipoog moet lezen.

Dit zijn de 7 schoonheden

De lijst wordt op verschillende plekken net iets anders geformuleerd, maar de kern is overal hetzelfde. Het jeugdprogramma Willem Wever zocht het uit en kwam op deze zeven:

1. Donker haar met lichte ogen, of andersom. Vaak omschreven als donker haar met blauwe ogen, of blond haar met bruine ogen. Het gaat om het contrast.
2. Kuiltjes in de wangen. De kleine deukjes die verschijnen als iemand lacht.
3. Lange, gekrulde wimpers. Van nature, dus zonder wimperkruller of extensions.
4. Amandelvormige ogen. Ogen die iets langgerekt zijn en aan de buitenkant licht omhoog lopen.
5. Een moedervlekje boven de lip. Ook wel schoonheidsvlekje genoemd, links of rechts boven de mond.
6. Sproeten. De kleine bruine puntjes op neus en wangen die vaak opvallender worden in de zon.
7. Een spleetje tussen de voortanden. Een kleine ruimte tussen de twee bovenste voortanden.

Een blog van Trajectum, het blad van de Hogeschool Utrecht, geeft al in 2012 precies dezelfde zeven, met als enige verschil de omschrijving “blond haar met bruine ogen of donker haar met blauwe ogen”. Het lijstje is dus al jaren redelijk vast.

Waar komt het gezegde vandaan?

Eerlijk gezegd: dat weet niemand zeker. Er circuleren verschillende verklaringen, maar een oorspronkelijke bron, zoals een oud boek of document waarin de zeven voor het eerst staan, hebben we niet kunnen vinden.

• Volgens Willem Wever zijn de zeven schoonheden in de zestiende eeuw bedacht, zonder dat erbij staat door wie of waar.
• Het tv-programma The Connection van BNNVARA noemt juist zeventiende-eeuws Frankrijk als plek waar de “zeven klassieke schoonheden” zouden zijn opgesteld.

Die twee verklaringen spreken elkaar al gedeeltelijk tegen, en geen van beide noemt een bron. Zie ze dus als overlevering, niet als vaststaand feit. Wat wel vaststaat, is dat het een bekend Nederlands volksgezegde is dat van generatie op generatie wordt doorgegeven.

Het schoonheidsvlekje heeft wel een historisch verhaal

Van één kenmerk weten we wel dat het eeuwenlang als mooi gold. Rond 1700 droegen modebewuste vrouwen zogenoemde mouches: kunstmatige schoonheidsvlekjes die ze op hun gezicht plakten. Volgens Modemuze, het platform van Nederlandse modecollecties, hielpen die nepvlekjes ook om oneffenheden en littekens te verbergen. Of dat iets te maken heeft met het ontstaan van de zeven schoonheden, is niet bekend, maar het laat wel zien dat een vlekje bij de mond al lang met schoonheid wordt verbonden.

Hoeveel van de zeven heb jij?

Bijna iedereen heeft er wel één of twee. Dat is precies wat het gezegde zo leuk maakt: het gaat over kleine, vaak toevallige details in plaats van over een perfect gezicht. Dingen als een spleetje tussen de tanden of een gezicht vol sproeten krijgen in dit lijstje juist een compliment.

Een paar dingen om in je achterhoofd te houden:

• Kenmerken kunnen veranderen. Sproeten vallen in de zomer vaak meer op, en haarkleur verandert door de jaren heen of door verven.
• Make-up telt eigenlijk niet. Een getekende moedervlek of nepwimpers zijn een leuk spelletje, maar het gezegde gaat over wat je van nature hebt.
• Het is geen wedstrijd. Niemand wordt mooier van zeven vinkjes, en niemand minder mooi van nul.

Een nuchtere noot over schoonheidsidealen

De zeven schoonheden zijn een aardig stukje folklore, geen maatstaf. Wat mensen mooi vinden, verschilt per persoon en verandert door de tijd heen. De mode rond die kunstmatige schoonheidsvlekjes is daar zelf een voorbeeld van: wat ruim drie eeuwen geleden in de mode was, plakt nu bijna niemand meer op.

Opvallend is ook dat het lijstje nauwelijks iets zegt over lengte, gewicht of figuur. Het gaat vooral om kleine details die iemand een eigen gezicht geven. Dat is misschien de mooiste les uit het gezegde: wat iemand herkenbaar maakt, is vaak precies wat hem of haar mooi maakt.

Wil je iets doen aan je uiterlijk omdat je dat zelf leuk vindt, prima. Lees bijvoorbeeld hoe je je haar de beste kans geeft om te groeien. Maar laat een oud lijstje niet bepalen of je jezelf mooi vindt.

Vind je het leuk om het gezegde door te geven? Tel dan eens samen met vriendinnen of je kinderen hoeveel van de zeven jullie hebben. Grote kans dat iedereen er wel eentje heeft, en dat het gesprek vanzelf gaat over wat jullie eigenlijk het mooist vinden aan elkaar.

Eindredactie: Jan Willem Beumer, hoofdredacteur van Mindbogglingmedia